Bretels kennen eigenlijk een opvallend rijke geschiedenis met veel ontwikkeling. Van knoopjes tot klemmen, van leer tot elastiek env an brandweer uniform tot smoking. Er is veel gebeurd in de geschiedenis van bretels. En dat kan ook bijna niet anders met een geschiedenis van ruim 300 jaar.

Klik hier voor alle bretels.

  1. De vroege geschiedenis van bretels
  2. De naam bretels
  3. Bretels: de do´s en dont´s

een man die een overhemd aanheeft met bretels en hij zit op een bankje

De vroege geschiedenis van bretels

We komen bretels voor het eerst in 1736 in de geschiedenisboeken tegen. Benjamin Franklin – die overigens aan de wieg stond van nog veel meer uitvindingen- stelde de bretels in dat jaar verplicht als onderdeel van het uniform van de vrijwillige brandweer van Philadelphia. Die knalrode bretels, nog altijd heel kenmerkend voor de brandweer in de Verenigde Staten, komt dus daar vandaan. Over tradities gesproken!

Tijdens de Frans Revolutie stopt de lagere burgerklasse met het dragen van kniebroeken, de zogenaamde ´culottes´. Die beweging werd de ´sans-culottes´ genoemd, of te wel de zonder-kniebroeken, vrij vertaald in het Nederlands. Maar die kniebroek moest natuurlijk wel vervangen worden. De mannen kozen voor lange broeken met bretels. En alsof er tijdens de Frans Revolutie niet genoeg gebeurde in Europa... werd de bretel in deze tijd om die reden ook een stuk populairder. Er kwam zelfs een heuse industrie op gang die onder meer het materiaalgebruik en de bevestigingsmethoden onder de loep nam.

Albert Thurston opende in 1820 een winkel in Londen waar hij zijn hart en ziel stak in het verkopen van bretels. Deze winkel is nog altijd een begrip in Engeland en de Britse elite weten de weg naar de inmiddels bijna twee eeuwen oude winkel te vinden.

Vanaf 1835 zien we bretels ook in Nederland terug. Ze zijn erg populair onder Leidse studenten en winnen vanuit die stad al snel terrein.

In 1871 wordt het eerste patent voor ´Verstelbare en afneembare banden voor kledij´ afgegeven aan Samuel Clemens. Gaat er geen lichtje branden? Je kent hem waarschijnlijk beter als Mark Twain. Deze banden beperkten zich niet tot pantalons maar konden ook bevestigd worden aan korsetten en onderbroeken.

De naam bretels

Voordat we verder gaan met de geschiedenis van de bretels, eerst nog iets over het woord. Het lijkt erop dat bretels de jongste benaming voor deze handige accessoire is. Daarvoor gebruikten mensen, afhankelijk van de regio waar ze woonden, ´broekophouwers´, ´hulpzelen´, ´rippen´, ´zelen´ of ´galgen´. Een uitgebreide, erg interessante, uitleg over waar het woord bretels vandaan komt tref je hier.

man met gouden bretels die dik is

De geschiedenis van bretels vanaf eind 19e eeuw

Eind 19e eeuw in 1893 is het in Londen extreem warm tijdens de zomer. Mensen zagen er in die tijd altijd keurig uit met een pantalon, hemd en jasje... en bretels. Maar vanwege de hitte laten veel mannen hun jasje thuis. Omdat de bretels geassocieerd werden met arbeidersklasse laten ze de bretels ook achterwege. Een minder goede periode voor de bretels dus. Maar er is ook goed nieuws.

De metalen clips worden in 1894 uitgevonden. Een hele verademing voor velen. Tot die tijd werden de lusjes, die patten genoemd worden, van de bretels bevestigd aan knoopjes aan de binnenkant van de broek. Met de metalen klippen voldeed het openen en sluiten en dat was wel zo snel en makkelijk. Zeker als je bedenkt dat er in die tijd nog geen elektriciteit was en het in bepaalde maanden van het jaar gewoon stikdonker was, als je je moest aankleden.

Weg geweest, terug van weggeweest, en zo verder

Vanaf 1900 worden de taillebanden van de broeken lager. Ze hangen daardoor automatisch op de heupen en blijven dus ook zonder bretels op hun plek. Alhoewel een aantal mensen trouw blijven aan dit multifunctionele kledingstuk, verdwijnt de bretels grotendeels uit het straatbeeld. Een mooie anekdote is wel een Britse acteur (Ralph Richardson) die zo verzot was op bretels dat hij er bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog nog snel zes aanschafte.

Rond 1960 vindt de bretels een weg terug in het straatbeeld, op een enigszins onverwachte manier: de Britse skinheads. Zij gebruiken de bretels om hun status als arbeider te benadrukken. De bretels worden daarbij bevestigd aan lichtgekleurde jeans, wat vanwege de dikte van de stof ook nog wel eens mis ging. En het staat als paal boven water dat het contrast tussen de bretels van de skinheads, en aan de andere kant van het spectrum avondkleding zoals smokings, bijna niet groter had kunnen zijn.

20 jaar later maakt de bretel wederom een ´come back´ via de yuppen van Wall Street. Belangrijk is daarbij het oog voor detail en de voorkeur voor luxe stoffen zoals bretels van zijde of canvas. Opvallend is ook dat bretels meerdere malen in de geschiedenis symbool stonden voor de arbeidersklasse. Maar dat de mannen op Wall Street de bretels openlijk droegen.

Vervolgens verdwijnen bretels weer een beetje, behalve een paar mannen die de bretel trouw blijven dragen. Een bekend internationaal voorbeeld is Larry King. En in ons eigen landje zullen veel mensen de bretel lange tijd geassocieerd hebben met Jort Kelder.

Inmiddels zijn bretels weer populair. Ze maken een leuk fashion statement en zijn een eenvoudige manier om wat kleur in je outfit te brengen. Bij avondkleding zoals een smoking kunnen bretels zelfs een statement zijn.

Bretels: de do´s en dont´s

Nu dat je op de hoogte bent van de geschiedenis, is het belangrijk ook nog een aantal ´regels´ in het achterhoofd te houden.

  1. Draag nooit tegelijkertijd bretels en een riem. Het hoort niet, omdat ze allebei hetzelfde doel (namelijk broek ophouden) vervullen
  2. Draag de juiste maat bretels. Je kunt bretels verstellen in lengte, dus er is absoluut geen reden om te korte of te lange bretels te dragen.
  3. Draag bij voorkeur altijd een jasje als je bretels draagt, alhoewel het huidige modebeeld ook zonder jasje toelaat.

Wil je echt terug naar de essentie van de bretels? Zet dan knoopjes aan de binnenkant van je pantalon, of laat het doen. En bevestig de patten (de lusjes) van de bretel aan de binnenkant van de broek. Het is mogelijk iets meer werk, maar geeft wel een gladder resultaat. En bonuspunten: knoopjes beschadigen de broekband niet, terwijl metalen clips bij veelvuldig gebruik wel wat slijtage kan geven.

Bretels nodig? Klik dan hier. 

een kind met bretels aan en een geel overhemd